Wick system (Lontsysteem): De simpelste vorm van hydroponics

Een lontsysteem. Klinkt ouderwets, maar het is de basis van hydroponics en vaak de eerste stap die je zet.

Geen ingewikkelde pompen, geen spattend water, gewoon een rustig, eenvoudig en bijna onderhoudsvrij systeem. Je plant haalt precies wat hij nodig heeft, op het moment dat hij het nodig heeft. Ideaal voor beginners, voor kruiden op de vensterbank of voor die ene tomaat op het balkon. Laten we het hebben over hoe je dit voor elkaar krijgt, zonder dat je een pro hoeft te zijn.

Wat is een wick system (lontsysteem) eigenlijk?

Een wick system is de meest basale vorm van hydroponics. Het is een passief systeem, wat betekent dat er geen elektriciteit of pompen nodig zijn om de voedingsstofoplossing bij je planten te krijgen.

De kern van het systeem is simpel: een lont (een soort touw) die de voedingsoplossing vanuit een reservoir omhoog "zuigt" en naar de wortels van je plant transporteert. Je kunt je het voorstellen als een suikerklontje dat je aan een draadje hangt en in je koffie hangt.

Het vocht klimt via het draadje omhoog. Zo werkt het ook bij je plant. De zwaartekracht doet het werk niet; capillaire werking is het toverwoord. De lont trekt de vloeistof van nature omhoog, net als een pit in een olielampje. Het is een simpele, betrouwbare manier om je planten te voeden.

De kern: hoe werkt het en wat heb je nodig?

Het systeem bestaat uit drie hoofdonderdelen: het reservoir, de groei-container en de lont.

De plant zit in een groeimedium, bijvoorbeeld hoogwaardige hydrokorrels (LECA) of coco coir, in een netpotje. Dit potje staat boven het reservoir. De lont loopt vanuit de voedingsoplossing in het reservoir, door een gat in de bodem van het netpotje, en ligt rondom de wortels van de plant. De zwaartekracht zorgt dat het water in het reservoir blijft, en de lont zorgt voor de aanvoer.

Het is cruciaal dat je de juiste lont gebruikt. Geen synthetisch materiaal dat rotting bevordert.

Kies voor een lont van natuurlijke materialen, zoals katoen of vilt. Een veelgebruikte maat is ongeveer 6 mm dik.

Je hebt er minimaal twee nodig per plant, om de aanvoer te garanderen. Zorg dat de lont goed contact maakt met het groeimedium en de wortels, zonder dat deze direct in het water van de plantenbak hangt. De plant moet zelf kunnen beslissen hoeveel water hij opneemt.

Stap-voor-stap opbouw

1. Reservoir: Een ondoorzichtige bak, bijvoorbeeld een emmer van 10 liter of een speciale hydroponic reservoir van 25 liter. Donker is beter om algengroei te voorkomen.
2. Groeimedium: Vul je netpot (vaak 3 inch of 6 inch) met hydroton (gekleurde kleikorrels) of een mengsel van perlite en steenwol.
3. Lont plaatsen: Haal de lont door het gat in de bodem van de netpot. Laat ongeveer 10-15 cm lont in het reservoir hangen. De rest van de lont moet goed verdeeld liggen rond de wortels van je plant.
4. Planten: Zet je plant in het netpot, vul eventueel aan met medium zodat de plant stevig staat.
5. Vullen: Giet de voedingsoplossing in het reservoir. Zorg dat de lont niet droog komt te hangen. De waterstand mag nooit boven de bodem van de netpot uitkomen; de wortels moeten in de lucht blijven.

Prijzen en modellen: van doe-het-zelf tot kant-en-klaar

Voor een lontsysteem hoef je de deur niet uit voor dure apparatuur. Je kunt het zo duur maken als je wilt, maar een simpel systeem bouwen kost je bijna niets.

De doe-het-zelf (DIY) versie

De meeste kosten zitten in het groeimedium en de voeding, niet in de hardware, zeker als je kiest voor hydroponics in een kas.

• Reservoir: Een donkere emmer van 10 liter (€3 - €5).
• Groeipotten: Een setje netpotten van 6 inch (€5 - €10 voor 5 stuks).
Lont: Een rol katoen- of viltlont (€5 - €10, gaat lang mee).
• Groeimedium: Een zak hydroton van 10 liter (€10 - €15).
• Totaal: Je bent voor een simpele 1-plant setup al klaar voor ongeveer €20 tot €30.

Voorgebouwde kant-en-klare systemen

Dit is de goedkoopste en leukste optie. Je kunt een simpel systeem bouwen met materialen uit de bouwmarkt of tuinwinkel. Wil je het jezelf makkelijker maken?

• General Hydroponics Aqua Farm: Een compact systeem met 3 potten, vaak rond de €50 - €60.
• Viagrow 4-Pot Wick System: Een groter systeem, geschikt voor 4 planten, prijzen rond de €70 - €90.

Er zijn kant-en-klare wick systemen te koop, vaak met meerdere potten in één bak. Dit bespaart je de bouwtijd en zorgt voor een strakke, evenwichtige verdeling van de lonten. Een populair model is de General Hydroponics Aqua Farm of de Viagrow Wick System. Deze systemen zijn vaak gemaakt van stevig plastic en zijn specifiek ontworpen om water gelijkmatig te verdelen. Ze zijn een goede investering als je meteen serieus aan de slag wilt, maar vergeet niet om je systeem vorstvrij te houden tijdens de koudere maanden.

Praktische tips voor een succesvolle oogst

Om het meeste uit je lontsysteem te halen, zijn er een paar simpele regels. Het is een passief systeem, maar je moet wel weten waar je op moet letten. Voorkomen is beter dan genezen.

"Een lontsysteem is als een rustige stroom; je wilt geen dam bouwen of de rivier laten overstromen."

• Voedingssterkte: Begin met een lagere EC-waarde (elektrische conductiviteit) dan je bij andere systemen zou gebruiken. Een waarde van 0,8 tot 1,2 mS/cm is een goede start. De lont kan zouten afzetten als de oplossing te sterk is.
• Watergift: Giet de voedingsoplossing erin en wacht. Controleer na een dag of twee de waterstand. Als het water te snel zakt, heb je te veel lont of een te dunne lont. Als het water niet zakt, heb je te weinig lont of ligt deze niet goed.
• Algen en wortelrot: Zorg dat je reservoir en de buitenkant van de potten donker zijn. Licht in het water zorgt voor algengroei. Zorg ook voor voldoende lucht rond de wortels; de wortels moeten niet permanent in het water hangen. De lont moet de voedingsstof omhoog brengen, niet de wortels.
• Plantkeuze: Dit systeem is perfect voor kruiden (basilicum, munt, koriander), bladgroenten (sla, spinazie) en kleine tomaten- of pepersoorten. Grote, waterminnende planten zoals komkommers of grote tomaten zijn minder geschikt; die verbruiken te veel water en drogen de lont te snel uit.
• Controlerondje: Check dagelijks even de waterstand. Vul bij met water (zonder extra voeding) als de stand te laag is. Vervang de voedingsoplossing elke 1 tot 2 weken volledig om zoutopbouw te voorkomen.