Wanneer moet je planten in hydroponics snoeien?

Stel je voor: je staat in je hydroponics tuin, je kijkt naar je planten en je ziet dat sommige takken letterlijk over de rand van de bak groeien.

Je voelt je een beetje verward: moet je die eraf knippen of gewoon laten hangen? Als je net begint met kweken zonder aarde, is snoeien vaak hetgene wat je het liefst uitstelt. Toch is het de sleutel tot gezonde opbrengsten.

Je hoeft geen expert te zijn om dit te doen, je moet gewoon weten wanneer je de schaar in de plant zet. In deze gids leg ik je precies uit hoe en wanneer je dit het beste kunt aanpakken, zonder dat het ingewikkeld wordt.

Wat is snoeien bij hydroponics eigenlijk?

Snoeien bij hydroponics is simpelweg het verwijderen van delen van de plant die je niet nodig hebt. Je haalt bladeren, takken of wortels weg die energie slurpen zonder dat ze bijdragen aan de opbrengst.

Omdat je planten in een gesloten systeem groeien, zoals een NFT (Nutrient Film Technique) of een DWC (Deep Water Culture), is elke energie die de plant verspilt, energie die niet naar je oogst gaat. Denk aan je plant als een bedrijf. Je wilt geen medewerkers die niets doen.

Je wilt dat elke tak en elk blad een specifieke taak heeft.

Snoeien zorgt ervoor dat de plant zich richt op de belangrijkste delen: de bloemen en vruchten. Het helpt ook om licht en lucht beter bij de plant te krijgen, wat essentieel is in een hydroponics systeem waar de wortels constant in voedingswater hangen. Het is dus niet zomaar even knippen. Het is een manier om de plant te sturen.

Je bepaalt zelf hoe de plant groeit. Dit is vooral belangrijk bij systemen als de General Hydroponics WaterFarm of de Deep Water Culture bakken van 20 liter, waar ruimte beperkt is en de wortels niet te veel mogen uitdijen.

Waarom snoeien zo belangrijk is voor je oogst

Als je niet snoeit, groeit je plant alle kanten op. In een hydroponics systeem kan dit leiden tot problemen met de luchtcirculatie.

Bladeren die te dicht op elkaar groeien, houden vocht vast. Dit is een perfecte broedplaats voor schimmels zoals meeldauw. Je wilt dit voorkomen, want schimmels kunnen je hele oogst vernietigen binnen enkele dagen. Een andere reden is de lichtverdeling.

In een hydroponics kast of op een groeitafel wil je dat elk blad genoeg licht krijgt. Als je toppen te veel blad produceren, schaduwen ze elkaar.

Dit betekent dat de onderste bladeren minder fotosynthese doen. Minder fotosynthese betekent minder suikers voor de plant, en dat resulteert in kleinere vruchten.

En vergeet de wortels niet. In een DWC emmer van 25 liter kunnen wortels te groot worden. Ze verstoppen de luchtsteen en zorgen voor minder zuurstof in het water.

Snoeien betekent soms ook wortels bijknippen. Dit klinkt heftig, maar het stimuleert de plant om nieuwe, jonge wortels te maken die efficiënter voedingsstoffen opnemen.

Dit is cruciaal voor systemen zoals de RDWC (Recirculating Deep Water Culture) sets van 4 bakken. Denk ook aan de energie van de plant. Een plant heeft maar een bepaalde hoeveelheid energie.

Als je energie naar onnodige bladeren stuurt, gaat die energie weg van de bloemen en vruchten.

Snoeien is dus een directe investering in een grotere oogst. Je stuurt de plant de goede kant op.

Het juiste moment: wanneer pak je de schaar?

Timing is alles. Je wilt niet te vroeg knippen, want dan vertraag je de groei.

Je wilt ook niet te laat wachten, want dan verspil je energie. Er zijn een paar duidelijke momenten in de levenscyclus van je plant waar snoeien essentieel is. 1.

Tijdens de vegetatieve fase: Dit is de groeifase waarin de plant alleen maar stengels en bladeren maakt. In de eerste 2 tot 4 weken na het ontkiemen knip je de onderste bladeren die te dicht bij de grond komen.

Dit voorkomt dat ze in het voedingswater hangen en rotten. Bij snelle groeiers zoals sla of basilicum in een NFT goot van 1 meter lang, knip je elke week een paar onderste bladeren weg, wat ook helpt om algen in je watertank te voorkomen.

2. De 'topping' techniek: Dit doe je meestal rond week 3 of 4, als de plant ongeveer 15 tot 20 centimeter hoog is. Je knipt de top van de hoofdstengel eraf. Dit zorgt ervoor dat de plant twee nieuwe hoofdstengels gaat maken.

Je maakt de plant dus breder in plaats van hoger. Dit is ideaal voor compacte kwekerijen in een Homebox Q100 kast.

3. Tijdens de bloeifase: Zodra je de eerste bloemknoppen ziet, stop je met het grove snoeien. Je wilt de plant niet te veel stress geven.

Wel verwijder je nog steeds gele of dode bladeren. Dit doe je om energie te besparen.

Bij tomaten of paprika's in een hydroponics systeem knip je de bladeren die de vruchten overschaduwen voorzichtig weg. 4. Na de oogst: Als je je groenten op hun best wilt oogsten, knip je niet zomaar random takken.

Je knipt net boven een 'knop' (de plek waar een blad ontspruit).

Dit stimuleert de plant om op die plek twee nieuwe takken te maken. Dit heet 'pinching'. Bij kruiden zoals munt of koriander in een Microfarm van AquaFarm doe je dit wekelijks. Let op: snoei nooit meer dan 20% van de plant in één keer.

Een plant heeft tijd nodig om te herstellen. Doe je te veel in één keer, dan stopt de groei of sterft de plant af.

De praktijk: hoe snoei je in verschillende systemen?

Elk hydroponics systeem vraagt om een andere aanpak. Hieronder bespreek ik de meest voorkomende systemen en hoe je daar het beste snoeit.

Deep Water Culture (DWC): In een DWC emmer van 20 liter hangen de wortels in het water. Hier groeien vaak zware planten zoals tomaten of komkommers.

Je snoeit hier vooral de bladeren die onder in de plant hangen. Deze krijgen geen licht en trekken alleen maar vocht. Gebruik een schone schaar en knip dicht bij de stengel. Bij een tomatenplant in een DWC bak knip je elke week de onderste 2 à 3 bladeren weg.

Dit voorkomt rot in het water. NFT (Nutrient Film Technique): Bij NFT systemen, zoals de Floraflex NFT trays, groeien planten in een goot met een dun laagje voedingswater. Ruimte is beperkt.

Je wilt voorkomen dat bladeren de goot verstoppen. Snoei hier regelmatig de buitenste bladeren als ze over de rand groeien. Bij snelle gewassen zoals sla knip je elke week de buitenste bladeren weg om de plant compact te houden.

Dit zorgt ervoor dat de wortelkluit niet te groot wordt en de flow van het water niet wordt belemmerd. Wick System (Lontsysteem): Dit is een eenvoudig systeem zonder pompen.

Je gebruikt een lont om voedingswater uit een reservoir naar de pot te brengen.

Omdat er geen actieve waterstroom is, blijft vocht langer hangen. Snoei hier extra voorzichtig. Verwijder alleen bladeren die echt aan het rotten zijn.

Bij kruiden zoals rozemarijn in een Wick systeem van 10 liter hoef je niet veel te snoeien, maar houd je de vorm in de gaten. Wat heb je nodig? Een goede snoeiset hoeft niet duur te zijn.

Een scherp snoeimesje of een kleine bonsaischaar kost tussen de €5 en €15.

Voor de wortels gebruik je een speciale wortelschaar, verkrijgbaar vanaf €10. Zorg dat je altijd schoonmaakazijn bij de hand hebt om je gereedschap te desinfecteren tussen het snoeien door. Dit voorkomt verspreiding van ziekten.

Praktische tips en veelgemaakte fouten

Er zijn een paar valkuilen waar beginners vaak intrappen. Ten eerste: te veel snoeien.

Je bent misschien enthousiast, maar planten hebben bladeren nodig om te groeien. Een goede vuistregel is: verwijder alleen bladeren die groter zijn dan je handpalm en die de hoofdstengel in de schaduw leggen. Ten tweede: het verkeerde gereedschap gebruiken.

Gebruik geen keukenschaar die je net voor de komkommer hebt gebruikt. Microben houden van etensresten.

Gebruik een speciale snoeischaar voor planten. Reinig deze met alcohol of azijn na elke snoeibeurt. Dit voorkomt dat je ziekten overbrengt van plant naar plant.

Een derde tip is het plannen van je snoeimomenten. Doe dit bij voorkeur 's ochtends vroeg.

Dan zijn de planten vol water en herstellen ze sneller. Vermijd snoeien tijdens de heetste uren van de dag, vooral in een groeitent waar de temperatuur kan oplopen tot 28 graden.

Als je merkt dat je plant na het snoeien slap hangt, is dat normaal. Geef haar even geen extra voedingsstoffen, maar zorg voor voldoende licht en een stabiele temperatuur. Meestal staat ze binnen 24 uur weer recht. Bij systemen met een lage EC-waarde (zoals 1.2 tot 1.4 voor jonge planten) herstelt een plant sneller.

Tot slot: observeer. Kijk elke dag even naar je planten.

Zie je een blad dat geel wordt? Knip het meteen weg. Zie je een tak die te veel ruimte inneemt? Top hem.

Door regelmatig kleine aanpassingen te doen, hoef je nooit grote ingrepen te doen die de plant stressen. Zo houd je je hydroponics systeem gezond en productief.