Aan Hydroponics-Nederland werd gevraagd om de mogelijkheden te verkennen voor de realisatie van drijvende eilanden aan het spoortalud Dijksgracht-Oost te Amsterdam. Dit wordt gedaan vanuit het perspectief van Hydroponics en zal dus de mogelijkheden hiervan in combinatie met andere systemen overwegen. Hydroponics is als uitgangspunt gekozen omdat drijvende eilanden kunnen worden vergeleken met een hydrocultuursysteem (DWC). In beide gevallen halen planten namelijk hun voeding via de wortels rechtstreeks uit het water. De kennis en ervaringen op het gebied van hydroponics kunnen zo van invloed zijn op de overwegingen en de conclusie van dit rapport. Het doel van de drijvende eilanden in dit rapport zal zijn om te dienen als een vervangend foerageergebied voor de gewone dwergvleermuis in het plangebied voor een periode van vijf jaar. Naast het overwegen van de realiseerbaarheid en effectiviteit van drijvende eiland als een vervangend foerageergebied voor de gewone dwergvleermuis in het plangebied zullen ook aspecten als milieuvriendelijkheid en duurzaamheid worden meegenomen in het uiteindelijke advies.

Water genoeg

De vraag vanuit Hydroponics Nederland is of het telen van landgewassen op wateroppervlakten een haalbare optie is om vanuit duurzaamheid dit onontgonnen terrein te kunnen implementeren in de visie van de toekomst over voedseltekort. Misschien is dit wel het meest voordelige, omdat je alleen water gebruikt die o.a. door verdamping van het oppervlakte van meren en dammen, enorme hoeveelheden zoet water beschikbaar maakt voor voedselproductie. Het implementeren van deze benadering op de uitgestrekte oppervlakte van meren in o.a. tropische landen zou een belangrijke bron van duurzaam voedsel kunnen worden, vooral gezien de toenemende beperkingen die worden opgelegd door klimaatverandering en de toenemende vraag naar voedsel van groeiende bevolking. Natuurlijk niet in Amsterdam, maar wel een mooie testcase.

Drijfvermogen

Het geheim van drijvende tuinen is het drijfvermogen. Het voorkomen dat je kunstmatige eiland zinkt. In principe groeien planten niet goed met hun wortels in water (niet te verwarren met hyroponincswater). De meeste kunstmatige eilanden in Europa en Noord-Amerika zijn gemaakt van piepschuim die tot vlotten zijn gevormd. Het piepschuim heeft gaten waardoor wortels het wateroppervlak kunnen bereiken. ( zoals in DWC systems) De beste resultaten worden verkregen wanneer op de drijvende tuinen korte gewassen zoals bladsla, worden geteeld, aangezien deze gewassen geen grote bodemdiepte nodig hebben om te gedijen. Om te voorkomen dat kunstmatige eilanden zelfs onder het optimale niveau zinken, is serieuze engineering vereist. 

Ons ontwerp

Goedkope en effectieve alternatieven voor een frameconstructie zijn natuurlijke drijvende materialen zoals bamboe, riet, wilgentakken en heidematten. Een bamboepaal is een uniek bouwmateriaal dat je voor verschillende soorten constructies, waaronder waterconstructies, kunt gebruiken. Door de met lucht gevulde, afgesloten kamers binnenin de bamboestok heeft het een groot drijfvermogen en behoud het deze voor onbepaalde tijd. Floating Farming installaties in landen als Bangladesh hebben ons al voorbeelden gegeven van hoe bamboe gebruikt wordt in combinatie met plantaardig materiaal. Gezien dit project in Nederland plaatsvindt zijn riet, wilgentakken en heidematten de meest voor de hand liggende keuze om te gebruiken in combinatie met bamboe. In principe kun je de verschillende matten voor een korte tijd gebruiken. Daarom zijn we uitgegaan van riet omdat het qua vertering in water langer goed blijft en goedkoper is. Riet is niet alleen een bekend bouwmateriaal in Nederland, maar heeft ook een drijfvermogen en gaat vrij lang mee. Bekend is dat riet op rieten daken zo’n 25 jaar meegaat. Wanneer riet in water wordt geplaatst is het echter een ander verhaal. Van kwalitatief goede gedroogde rieten matten in de dikte die voor dit project nodig is gaan we er vanuit dat ze, in combinatie met duurzaam binddraad en bij goede montage een onderwater levensduur hebben van twee tot vijf jaar. Onderwater zal riet namelijk onder invloed van schimmels en algen langzaamaan verteren. Om dit proces gedeeltelijk tegen te gaan, is er gekozen voor rietmatten van 5 cm dik die zich gedeeltelijk onder water en gedeeltelijk boven water zullen bevinden. Het drijfvermogen van de constructie als geheel zal door het drijfvermogen van het duurzame bamboe nooit in het geding komen en de rieten matten zijn dan ook enkel in de beginfase nodig. De wortels van de planten die tussen het riet geplaatst worden zullen zich namelijk verweven met het riet en hiermee de levensduur van het riet verlengen. In eerste instantie worden de planten geteeld in kokospluggen en worden daarmee in het riet geplaatst.

 

 

Wij hebben al het nodige onderzoek gedaan naar hydroponics op meren en rivieren, en denken wel dat er een mogelijkheid is om ook in Nederland gebruik te maken van ons waterland. 

Helaas is men niet geïnteresseerd. In dit geval hadden 5 vleermuizen het voor het zeggen. (kosten tonnen). Waar is duurzaamheid te vinden??? Niet in Amsterdam.