Frambozen en bramen op hydrocultuur in de kas

Frambozen en bramen uit eigen kas, zonder aarde en met water dat precies doet wat jij wilt. Dat klinkt misschien ingewikkeld, maar met hydrocultuur wordt het een stuk makkelijker én schoner. Geen onkruid, geen vieze handen en een oogst die maandenlang doorgaat.

In dit artikel neem ik je mee in hoe je deze zachtfruitsoorten kweekt in een kas, zonder grond, met een voedingsoplossing die je zelf regelt.

Je leest wat er nodig is, welke systemen werken en hoe je energie en CO₂ slim inzet voor een hoge opbrengst.

Hydrocultuur voor frambozen en bramen: de basis

Hydrocultuur betekent simpelweg kweken zonder aarde. De planten krijgen hun voedingsstoffen via water, dat je zelf samenstelt.

Voor frambozen en bramen werkt dit ideaal in een kas, omdat je de omgeving volledig onder controle hebt. Je voorkomt bodemziekten en je kunt de voeding precies afstemmen op wat de plant nodig heeft.

In Nederlandse kassen groeit zachtfruit al met LED-licht, waardoor de oogstperiode loopt van vroeg in het voorjaar tot laat in de herfst. Met hydrocultuur kun je deze periode nog verder verlengen, omdat je de wortelzone en het blad apart kunt sturen. Denk aan een watertemperatuur van 18–20°C en een voedingsoplossing met een EC-waarde rond 1,8–2,2 mS/cm voor frambozen en 2,0–2,5 mS/cm voor bramen. Een veelgebruikt systeem voor deze gewassen is de NFT-goot (Nutrient Film Technique), waarbij een dunne laag voedingswater langs de wortels stroomt.

Je kunt ook werken met drainplaten of een recirculerend systeem met een centrale tank.

Voor bramen, die dieper wortelen, is een iets diepere goot of een pot met substraat (bijvoorbeeld steenwol of kokos) handig, maar de basis blijft hetzelfde: voeding via water, niet via grond.

Ons volledige productieproces in eigen beheer

Wij telen frambozen en bramen volledig in eigen kas, zonder tussenkomst van derden. Ons systeem is opgebouwd uit NFT-gootjes van ongeveer 2 meter lengte, per goot twee planten.

De goten staan op een helling van 2–3%, zodat het water goed afloopt.

We gebruiken een recirculerend systeem met een centrale tank van 1.000 liter, waar we de voeding en pH dagelijks controleren. De planten starten in steenwolpluggen, verhuizen naar de goten en groeien uit tot volwassen struiken. We gebruiken LED-lampen van Philips GreenPower, met een lichtniveau van 150–200 μmol/m²/s voor frambozen en 180–220 μmol/m²/s voor bramen.

Aankoop tweede en derde glastuinbouwlocatie in Teerlingstraat

Dit zorgt voor een gelijkmatige groei en een hoge vruchtzetting. De oogst loopt van mei tot september voor frambozen, en van eind april tot juli en daarna weer van september tot november voor bramen.

In de kas blijft de Suzuki-fruitvlieg buiten, wat de kwaliteit hoog houdt. We oogsten dagelijks, met een gemiddelde van 4,6 kg/m² voor frambozen (ras Diamond Jubilee) en 4,39 kg/m² voor bramen (ras Loch Tay), exclusief de klasse II-vruchten. Onze groei zette door, en daarom hebben we twee extra locaties gekocht in de Teerlingstraat. Deze nieuwe kasruimte wordt ingericht voor hydrocultuur van bramen en frambozen, met een totaal oppervlak van 2.000 m².

Uitbreiding accommodatie seizoenmedewerkers

De nieuwe locaties krijgen dezelfde NFT-systemen, maar met een verbeterde watercirculatie en een grotere buffertank van 2.500 liter.

De uitbreiding betekent dat we de productie kunnen verdubbelen. We verwachten in het eerste jaar al 9.000 kg frambozen en 8.500 kg bramen te oogsten. De investering in de nieuwe kas bedraagt ongeveer €150.000 per locatie, inclusief LED-verlichting, klimaatbeheersing en hydrocultuur-systeem.

Meer kas betekent meer handen nodig. We hebben een nieuwe accommodatie gebouwd voor seizoenmedewerkers, met 12 slaapkamers, een gemeenschappelijke keuken en een woonkamer.

De Ruwenberg gaat internationaal!

De kosten voor deze verbouwing lagen rond €40.000. Hiermee kunnen we tot 15 extra medewerkers huisvesten tijdens de oogstperiode. De medewerkers worden getraind in het hydrocultuur-systeem, zodat ze precies weten hoe ze moeten oogsten zonder de planten te beschadigen.

Dit verhoogt de efficiëntie en zorgt voor een betere kwaliteit van het fruit. Onze succesvolle aanpak trekt aandacht over de grens.

We zijn gestart met een pilot in België, waar we een kleinschalige kas inrichten volgens ons model.

Ook in Duitsland en Frankrijk zijn gesprekken gaande voor samenwerkingen. Het doel is om onze kennis over hydrocultuur voor zachtfruit wereldwijd te delen. Deze internationale stap betekent dat we onze systemen moeten aanpassen aan lokale klimaatcondities. Zo werken we in België met meer natuurlijke ventilatie, terwijl we in Duitsland extra investeren in energiezuinige verwarming.

Energie en CO₂: slim benutten voor meer oogst

Energie is een grote kostenpost in de glastuinbouw, maar met hydrocultuur kun je efficiënter werken.

Voor frambozen verbruiken we ongeveer 3,8 m³ aardgas-equivalent per m² voor verwarming en klimatisering, en 7 kg CO₂ per m². Voor bramen ligt dit lager: 2,2 m³/m² en 6,2 kg CO₂/m².

Door LED-licht te combineren met een energiezuinige klimaatbeheersing, verlengen we de oogstperiode zonder extra kosten. We gebruiken een warmtepomp om de watertemperatuur te regelen, en we ventileren alleen als het nodig is. Dit bespaart tot 30% op de energierekening. CO₂ wordt toegevoegd via een gesloten systeem, waardoor de planten beter groeien en meer suikers aanmaken.

Dit leidt tot grotere en smaakvollere vruchten. We meten de CO₂-concentratie continu en houden deze op 600–800 ppm.

Praktische tips voor jouw hydrocultuur-kas

Begin klein, bijvoorbeeld met een kas van 10 m² en een simpel NFT-systeem.

Een starterkit voor hydrocultuur kost ongeveer €500–€800, inclusief goten, tank, pomp en meetapparatuur. Kies voor rassen die goed gedijen in hydrocultuur, zoals Diamond Jubilee voor frambozen en Loch Tay voor bramen. Wil je starten met bladgroenten? Volg dan de complete gids voor hydroponics sla. Houd de voedingsoplossing dagelijks in de gaten: pH tussen 5,5 en 6,5, EC zoals hierboven genoemd.

Vervang het water elke 2–3 weken om zoutopbouw te voorkomen. Wil je mediterrane kruiden kweken op water? Gebruik biologische bestrijding tegen plagen, zoals roofmijten tegen spint.

Investeer in goede LED-verlichting: een set van 4 lampen van 400 μmol/m²/s kost ongeveer €1.200.

Dit betaalt zich terug in een hogere opbrengst en een langere oogstperiode. Vergeet niet om de kas goed te isoleren om energieverlies te minimaliseren. Tot slot: geniet van het proces. Hydrocultuur vraagt aanvankelijk wat aandacht, maar als het systeem loopt, heb je er bijna geen omkijken meer naar. Probeer ook eens boerenkool op hydrocultuur voor verse wintergroenten uit je eigen kweekkast. En niets gaat boven de smaak van je eigen, vers geoogste frambozen en bramen.