Home Artikelen Vorm van gewasproductie zal moeten veranderen

Vorm van gewasproductie zal moeten veranderen

Hydroponics fodder

Een uitkomst voor iedere moderne boer.

De toekomst: Hydroponics wordt ingezet om de schaarste aan veevoer, grond en water te compenseren door uitsluitend nog via fodder te telen in kassen. Het weiland wordt gebruikt voor natuur en bossen om hiermee een leefbaar Nederland te realiseren. Natuurlijk zal de veestapel moeten verminderen (80% is immers export) en een alternatief gevonden moeten worden voor natuurlijke bronnen om de nutriënten in het foddersysteem te kunnen garanderen. Vergeet niet de impact op onze voetafdruk. De productie en verwerking van diervoeders is goed voor 45% van de koolstofvoetafdruk van de veehouderij.  Wij hebben nu de basis voor Hydroponics fodder gelegd.

Hydroponics fodder is een gecontroleerde voedingsafgifte via het hydroponics principe (water + nutriënten) in een foddersysteem. Iedere graansoort heeft zijn eigen hydroponics-formule om de ontstane tekorten, die bij de normale foddersystemen ontstaan weer aan te vullen. Wij noemen dit de BASIC-fodder. Daarnaast hebben we een extra toevoeging voor iedere diersoort waarmee de kwaliteit van het dier, zijn vlees en afgeleide producten een betere kwaliteit krijgen. Een speciaal supplement verhoogt zijn weerstand en immuunsysteem om ziekten en zwakten te voorkomen. Wij noemen dit SUP-fodder. Speciaal om exclusieve eigenschappen via het voer bij de dieren te verbeteren hebben we hydroponics fodder-special. Nog geen enkel zogenaamd Hydroponics fodder bedrijf in de wereld gebruikt op deze manier het principe van hydroponics in zijn voedersysteem. het is heel anders dan de gangbare foddersystemen die uitsluitend water gebruiken en hierbij minder kwaliteit bieden. Het misverstand is dat deze bedrijven het ook beschrijven als hydroponics fodder. Maar uit talrijke gesprekken met bedrijven blijkt dat ze meestal geen notie hebben van wat hydroponics echt is.

Waarom belangrijk

Wereldwijd stijgen de hooi- en graanprijzen, o.a. door de onvoorspelbare weerpatronen die weidegronden beschadigen door droogte of overstromingen. De veeboeren in veel landen hebben behoefte aan een betrouwbaar en betaalbaar voer voor hun vee. Vanwege het niet beschikbaar zijn van groenvoer en hooi van hoge kwaliteit gedurende het hele jaar, zijn boeren gedwongen om extra krachtvoer te gebruiken voor bijvoorbeeld een optimale melkproductie. De prijzen stegen in de zomer van 2018 met gemiddeld 15% tot recordniveaus voor hooi, kuilvoer, evenals voor suiker en voederbieten. In 2018 en dit jaar werd dit nog verergerd door de droogte en hoge temperaturen, wat betekende dat vee langer binnen bleef en er een grotere vraag naar voer was. Duidelijk is dat deze trend voor extremere en onvoorspelbare weerpatronen een gegeven zijn. Momenteel speelt hierbij ook de stikstofafgifte een belangrijke rol en deze factoren vormen samen een stimulans om te zoeken naar stabiele, betrouwbare en goedkope alternatieven voor conventionele voedervoorziening. Het is dus een aanzienlijke uitdagingen om duurzame voerinnovatie voor de reguliere markten te realiseren. Vooral omdat het merendeel de kosten en het concurrentievermogen als belangrijke barrières zien, gevolgd door een gebrek aan passende regelgeving. Maar er is ook een gebrek aan duurzame voeding en vooral een gebrek aan informatie over het duurzaamheidsprofiel van de bestaande voeding.

Kwaliteit van hooi

Veel hooi is tegenwoordig van slechte kwaliteit en daardoor moet de veehouder veel bijvoeren. Het ruwvoer wordt in veel gevallen slechts als vezels/ vulling gezien en tekorten worden eventueel met allerlei suppleties aangevuld. De eigenschappen die goede hooi moet bevatten zijn o.a. dat het natuurlijk afgerijpt (overwegend in het zaad) geoogst is en een diversiteit aan grassen, bloemen en kruiden bevat, dat het niet is gesealed en op het land waarvan het vandaan komt geen gebruik is gemaakt van kunstmest, drijfmest of chemische bestrijdingsmiddelen. Daarnaast spelen andere factoren ook een rol bij de kwaliteit van hooi. Veel vitaminen, waaronder vitamine A en E, verliezen hun activiteit naarmate de tijd verstrijkt. Na ongeveer zes maanden zitten deze vitamines nagenoeg niet meer in het hooi en dit proces wordt nog eens versneld door blootstelling aan zonlicht, warmte en regen. De oplossing zou kunnen zijn het hooi (deels) te vervangen. Niet door krachtvoer, maar door een goede hooivervanger. 100% GRASGEVOERD net zo als een biologische koe, die in zijn eigen tempo groeit, zonder krachtvoer, maïs, soya of granen. Alleen Hydroponics foddergras.

Hydroponics fodder een oplossing

Een van de belangrijkste obstakels waarmee veel voederproducenten steeds vaker worden geconfronteerd, is de variabiliteit/ inconsistentie van het voer, voornamelijk als gevolg van seizoensfluctuaties. Door hydrocultuurvoer te gebruiken is men zeker van de kwaliteit en kwantiteit van het voer dat wordt geconsumeerd. Deze consistentie van voer kan leiden tot beter smakende eindproducten van constante kwaliteit, wat een van de belangrijkste doelen is. Evenzo verhoogt consistentie in voer ook de kwaliteit van vlees, melk, eieren en andere dierproducten. Ongetwijfeld is de productie van hydroponicsvoer een juiste manier om de kwaliteit van dierlijke producten aanzienlijk te verbeteren. Het is niet alleen voor kippen of koeien geschikt; het foddersysteem kan veelzijdig worden ingezet. Zo kan het ook gebruikt om paarden, herten, runderen, varkens, pluimvee, alpaca, schapen en geiten, maar in mindere mate ook honden en katten te voeren. Hoewel het financiële voordeel, de opbrengst en de kwaliteit van de door fodder gekiemde voedergewassen momenteel niet erg gunstig zijn, heeft het concept een grote aantrekkingskracht op degenen die meer zelfvoorzienend willen zijn in voer. Met name in de zomermaanden is het een uitstekende manier om kwaliteitsvoer te leveren. Het kan geschikt zijn voor producenten die geen lokale bronnen van hooi of voer hebben, of gewoon meer zelfvoorzienend willen zijn. Tevens voor producenten van kleine dieren (konijnen, enz.) Maar er is hoop….droogte en schaarste zullen uiteindelijk de boer dwingen tot maatregelen.

Beschreven voordelen

De voordelen volgens de praktijk zijn:

  •  Waterverbruikreductie en -conservering vergeleken met veldirrigatie;
  • Daling van fosfaat en stikstof in de mest (tot -20% fosfaat);
  • Daling ammoniakgehalte in de stal;
  • Verlaging van de totale dagelijkse voerkosten;
  • Een verhoogde voedingswaarde in het voer;
  • Hoge opbrengst in een zeer klein gebied;
  • Vergroot uw onafhankelijkheid door voedsel voor uw dieren te verbouwen zonder dat er landbouwgrond nodig is;
  • Hoge verteerbaarheid;
  • Vitaminen & minerale verzadiging;
  • Fytaatreductie voor pH-normalisatie;
  • Enzymatische activiteitstoename;
  • Verhogingen van Omega 3, aminozuren, natuurlijke hormonen;
  • 365 dagen per jaar beschikbaarheid van vers groen voer op aanvraag – het hele seizoen.

Normale foddersysteem In de praktijk

Commerciële fodderbedrijven melden vaak dat een kilo graan kan worden omgezet in zes tot negen kilogram kiemen; een multiplier als voordeel ten opzichte van de kosten. Maar het grootste deel van de gewichtstoename is water, wat natuurlijk weer ten goede komt aan het waterverbruik voor de dieren. Een korrel heeft een beperkt potentieel voor groei zonder toegang tot licht – en dus fotosynthese. Om het gehalte aan macronutriënten te vermenigvuldigen, zou het in staat moeten zijn suikers te produceren en nieuwe weefsels op te bouwen. In feite verliezen granen een percentage van hun droge gewicht als ze water opnemen en lijden ze verder verlies door de energie die nodig is om te ontkiemen. Als een kilo graan acht kilo kiemen produceert, waarbij het drogestofgehalte van de korrel negentig procent is, dan is het drogestofgehalte van de kiemen tien procent en daalt de opbrengst aan droge stof feitelijk van 0,9kg/kg tot 0,8kg/kg. In proeven is het werkelijke drogestofgehalte van kiemen zeer variabel (6-16%), wat betekent dat een achtvoudige gewichtstoename bij minimaal twaalf procent spruitdroge stof vereist is om een bescheiden opbrengst van zes procent droge stof te behalen (vóór rekening te houden met verliezen als gevolg van minder dan volledige kieming, waarvan wordt gemeld dat deze 80% is). In de praktijk is het zeer onwaarschijnlijk dat een opbrengststijging zou kunnen worden gerealiseerd en dit wordt sindsdien in meerdere publicaties beschreven. Maar dit zijn de cijfers van de gangbare foddersytemen.

Hydroponics fodder in de praktijk

Granen kiemen met behulp van hydroponics in een foddersysteem heeft het potentieel om het voedingsprofiel te kunnen veranderen. Hierdoor ontstaat een voer dat voor sommige veehouderijen wel voordelig kan zijn. Hoewel meer onderzoek nodig is, zijn er voldoende meldingen van significante verbetering van het voedingsgehalte van de kiemen die de extra kosten van het gebruik van een voedingsoplossing in plaats van alleen water rechtvaardigen (Sneathand Mclntosh, 2003; Dung et al., 2010a). Er is duidelijk een positieve reactie op toegevoegde voedingsoplossingen gerapporteerd. De voedingsoplossing (Dung et al., 2010a) voor de productie van voer via hydrocultuur bevatte afhankelijk van het gewas en dier:  Ca, K, N, Fe, Mg, S, P, Zn, Mn, Cu, Bo en Na op een niveau van respectievelijk 89,20; 81,90; 75,10; 1,80; 20,80; 43,20; 3,20; 0,40; 0,50; 0,01; 0,10 en 0,10 ppm. Het is vrij interessant om op te merken dat de productie van hydroponics fodder maar ongeveer 3-5% water nodig heeft om eenzelfde hoeveelheid voer te produceren dat wordt geproduceerd onder veldomstandigheden (AI-Karaki et al., 2012). Voor het produceren van één kilo foddermais  is ongeveer anderhalve liter (als water wordt gerecycled) tot drie liter (als water niet wordt gerecycled en afgevoerd) water vereist. Daarnaast kan het gebruik van een NFT-kanaal in plaats van een vernevelingsysteem helpen de verspilling van water verder te verminderen, evenals de neiging tot schimmelinfecties, wat een van de grootste obstakels is voor producenten van hydrocultuurvoer. Duidelijk is dat een hydroponics voedersysteem de mogelijkheid biedt om de voedingskwaliteit van granen en hiermee die van de dieren te veranderen. In wezen kunnen de gekiemde granen worden beschouwd als een voedingssupplement in situaties waarin ze een bestaand tekort aan voedingsstoffen op een kosteneffectieve manier kunnen corrigeren. Uiteindelijk hebben dieren meer macro-mineralen nodig (calcium, fosfor, magnesium, natrium, kalium, chloor, zwavel) dan de micromineralen (jodium, ijzer, kobalt, koper, mangaan, molybdeen, zink, selenium). Als dieren niet genoeg van de macro-mineralen consumeren, zal dit leiden tot verminderde productie, onvruchtbaarheidsproblemen, botzwakte en verhoogde incidentie van niet-infectieuze ziekten. Het heeft ook andere gevolgen; zo kan een voedingssupplement dat gebruik maakt van een specifiek type zeewier de productie verhogen en tegelijkertijd de methaanemissies verminderen. En daarom is het gebruik van Hydroponics een waardevolle aanvulling op het normale foddergebruik.

Hydroponics fodder special

Het basisprincipe van hydroponics is dat de voedingsnutriënten zijn afgestemd op de groenten die je wilt telen. Iedere groente, fruit of kruid heeft een andere samenstelling van nutriënten nodig om zich tot een volwaardig en goed product te ontwikkelen. Dus dit principe geldt ook voor het graan wat je via fodder wilt gaan gebruiken. Daarom hebben we de basisformule voor het soort gewas/graan wat je wilt telen samengesteld. Daarnaast is het belangrijk dat het dier wat zijn voedsel via het foddersysteem krijgt ook een meerwaarde voor zijn gezondheid kan behalen. Met de nutriënten kun je eenvoudig de verhoudingen veranderen en specifieke mineralen, hormonen, vitaminen en enzymen toevoegen. De geavanceerde technieken zoals hydroponics, druppelirrigatie, verticale landbouw zullen uiteindelijk een vast onderdeel moeten gaan worden binnen de landbouw. Als we dat niet doen, kunnen we een dag bereiken waarop landbouwgrond mogelijk niet voldoende is om voedsel voor ons allemaal dus ook voor de dieren te verbouwen. Laten we dus allemaal proberen nieuwere en geavanceerde technieken toe te passen om te kunnen blijven groeien met minder ruimte, minder middelen en meer ruimte voor het milieu.

© Ed van der Post