Er wordt binnen de hydroponics veel gebruik gemaakt van steenwol als groeimedium. Meestal zijn het de bekende stijve platen, blokken en kubussen die bekend staan als de “gebonden” producten, omdat de vezels samen worden gehouden via een “lijmproces” of bindmiddel waardoor ze stijf en broos worden. En dat heeft veel voordelen binnen de hydroponics. Steenwol wordt gemaakt door krijt en rots samen te verwarmen tot drieduizend graden Fahrenheit om het hierna te spinnen en af te koelen. Tijdens het centrifugeren wordt een bindmiddel aan de vezels toegevoegd en wordt het samengeperst en uitgehard tot grote platen, die later in handige maten en vormen kunnen worden gesneden. Dit proces verandert de functionele eigenschappen van de basaltische rots om tot de uiteindelijke substantie te komen. De vraag en discussie die dit vaak oproept is of dit proces ook de belangrijkste reden kan zijn dat steenwol als synthetisch moet worden beschouwd.?

De bekende steenwol producten wordt door veel commerciële kwekers beschouwd als het ideale substraat voor hydroponische productie. Vanwege zijn unieke structuur kan steenwol water vasthouden en voldoende luchtruimte behouden (minstens 18 procent) om een optimale wortelgroei te bevorderen. Omdat steenwol een langzaam, stabiel afwateringsprofiel vertoont, kan het gewas preciezer worden gemanipuleerd tussen vegetatieve en generatieve groei zonder bang te hoeven zijn voor drastische veranderingen in EC of pH. Een perfect medium dus?

Maar wat ik mij wel afvroeg is het proces van verlijming. Hoewel er van het eindproduct gezegd wordt dat ” dit lijmproces”  via gepatenteerde “harsen” gebeurd en inert is, wat betekent dat het geen kationuitwisselingscapaciteit heeft, blijft er altijd een vraag in mijn achterhoofd spelen of het echt milieuvriendelijk is.  Het is verleidelijk om afgezaagd te zijn en het daarbij te laten omdat steenwol, zoals de naam al aangeeft, gemaakt is van steen. Steen komt uit de aarde. Dus het gesteente gaat weer terug in de aarde na gebruik (recycling), een goed idee. Helaas zijn wel veel steenwolproducten in plastic gewikkeld en daarom moet de plasticfolie eerst worden verwijderd voordat de steenwol in de tuin of in het veld van een boer kan worden bewerkt. Weggooien van steenwol op een stortplaats, geeft geen echt positief beeld. Stortplaatsen hebben wel een probleem met anaerobe bacteriën en steenwol gemengd in de vuilnis kan helpen om de mix van afval te beluchten en aerobe bacteriële activiteiten te verbeteren. En het begraven is voor eeuwig en lost of verteerd de steenwol niet helemaal. Maar het is echter niet schadelijk voor het milieu. Soms hoor je nog van een andere klacht namelijk dat het stof wat van de steenwol komt de huid, ogen en longen kan irriteren.

Dus blijft de vraag over van het bindmiddel…en daar ligt nu net het probleem. Het proces is “geheim“, terwijl we weten dat er verschillende bindmiddelen worden gebruikt bij de productie van steenwol, die zowel synthetisch als niet-synthetisch kunnen zijn. Vaak werd er in het begin een bindmiddel op basis van formaldehyde (giftig) gebruikt. Dat riep en roept vragen op. Het is daarom belangrijk dat het bindmiddel openbaar moet worden gemaakt om zeker te weten dat het veilig is. Want officieel is steenwol geclassificeerd als synthetisch en dus verboden voor gebruik in de biologische landbouw. (zie Omri-lijst. Omri staat voor ‘Organic Materials Review Institute’ en is een Amerikaanse non-profit organisatie die bepaalt welke producten toegelaten zijn om te gebruiken in de organische teelten. Bij het certificeren van de verschillende gewasbeschermings-middelen hanteert OMRI de organische standaarden (National Organic Standards) zoals voorgeschreven door het USDA (United States Department of Agriculture, ofwel vrij vertaald het Ministerie van Landbouw in de Verenigde Staten van Amerika). Wanneer zou blijken dat er geen gevaarlijke bindmiddel wordt gebruikt is de kans groot dat het wel in de biologische landbouw kan worden gebruikt. Maar de kans is klein, wanneer dit niet bekend wordt gemaakt. We weten wel dat er in 2002 een patent door Rockwool is aangevraagd met het nummer Application CA002489817A  voor “Formaldehyde-free aqueous binder composition for mineral fibers”. Aan de andere kant zie je dat het bedrijf ook weet dat dit veranderd moet worden en heeft een ander patent gevraagd met een binder gepasseerd op suikersiroop Aqueous binder composition for mineral fibers ” US8591642B2 “. Met een element van carbonzuur en aminozuur erbij. Onderzoek naar het effect op het gebruik in de voedselindustrie ervan is er niet. De vraag is!

Waarom zo geheimzinnig?

Misschien is het een goed product maar dan kies ik nu liever voor een variatie op steenwol, namelijk Earthwool®. Hiervan is het zeker dat het volledig biologisch is.

Het is ook een natuurproduct, gemaakt van vulkanisch stollingsgesteente (stolling van lava) basalt. De “gezonde” vezels worden gemaakt door het verhitten en spinnen van dit gesteente. Daarnaast is deze steenwol gemaakt met een natuurlijk bindmiddel (Ecose®), vrij van acetylaten en formaldehyde’s.  De basisgrondstof voor de binder is ook gemaakt van suiker/melasse.  Daardoor is het een veel toegankelijker substraat voor de wortels in vergelijking met de “gewone” steenwol en maken de planten meer gebruik van het beschikbare volume. Deze duurzame techniek is bijzonder milieuvriendelijk. Bij de samenstelling van het bindmiddel maken petrochemische grondstoffen plaats voor plantaardige grondstoffen. De glaswol heeft daarom een kenmerkende, natuurlijke bruine kleur. (suiker) Het ECOSE Technology logo staat duidelijk vermeld op de verpakking en garandeert dat er geen fenol-formaldehyde, acrylaten, verfstoffen of kunstmatige kleurstoffen werden toegevoegd. In dit proces sproeien ze een bindmiddeloplossing op de minerale vezels, waarbij de bindmiddeloplossing  bestaat uit een reducerende suiker, een zuur precursor afleidbaar van een anorganisch zout en een bron dan stikstof bevat.

Tijdens de productie van Ecose® bindmiddel is zeventig procent minder energie nodig dan bij totstandkoming van traditionele bindmiddelen.

Aan de hand van een gepatenteerd proces worden de duurzame grondstoffen omgezet in een uitzonderlijk sterk bindmiddel. Dit betekent dat de steenwol op basis van Ecose® Technology voelbaar zachter is, geen geur of weinig stof afgeeft. Vandaar ook de herkenbare bruine kleur. Ook is de steenwol vriendelijk voor mens en milieu. Het irriteert niet aan de handen en huid en is daardoor prettig te verwerken.

Voordelen van onze steenwol ten opzichte van de reguliere gele steenwol zijn:

  • Organische bindmiddel
  • Betere doorworteling
  • Duurzaam
  • Prima groeiprestaties
  • Beter voor het milieu
  • Geen huidirritaties
  • Beter bestand tegen ziektes en plagen

Er is een nadeel: Wanneer de steenwol nat is en wordt afgesloten van verse zuurstof, dan gaat het ruiken. Een sterke doordringende geur. Dus pas op en gebruik het op de juiste manier

Voor meer informatie kunt u de onderstaande formulier invullen