Home kennis De Hydroponics Kruidentuin

De Hydroponics Kruidentuin

Kruiden kweken zonder tuin? Met hydroponics kan het!

Je wilt natuurlijk het liefst het hele jaar verse groenten en kruiden van eigen kweek. Maar je hebt niet de ruimte voor een grote moestuin, niet de tijd om dagelijks onkruid te wieden of simpelweg een hekel aan buiten werken in de regen. Dan heb ik voor jou een geweldig idee: begin met hydroponics!  Ik zelf kwam een paar jaar geleden hiermee in aanraking en sindsdien teel en experimenteer ik met groenten, fruit en kruiden die in allerlei hydroponics-systemen groeien.

De basis van hydroponics is simpel: je teelt groenten of kruiden in een systeem waarin water met voedingsstoffen langs de wortels van de planten stroomt. Er zijn veel verschillende systemen die je kunt gebruiken, heel kleine voor in de keuken, tot kassen van meerdere hectaren. De bekendste kleine hydroponics-kit is waarschijnlijk die van de Ikea. Maar je hebt ze ook van bijvoorbeeld Vegger en Click-en-Grow. In wezen doen deze mini-sets allemaal hetzelfde: op een kleine oppervlakte een paar kropjes sla of kruiden laten groeien. Het liefst binnenshuis.

Wist je dat bijna al onze sla, basilicum, tomaten, komkommers en paprika’s op basis van hydroponics worden geteeld?!

Wij eten in principe al heel veel groenten die op zogenoemde substraatteelt in kassen worden geteeld. Substraatteelt is niets anders dan een grondstof (meestal steenwol of kokos) waarin een jong plantje wordt geplaatst dat via een watersysteem zijn voedingsstoffen krijgt. Daarnaast worden ledlampen gebruikt om deze planten het hele jaar te kunnen laten groeien. Want planten hebben twee dingen nodig: water (met daarin voedingsstoffen) en licht. Grond is niet noodzakelijk. Maar de vraag wat gezonder is houdt wel veel telers bezig. Het is een ingewikkelde discussie. Maar een ding is een feit: hydroponics kan in situaties voedsel laten groeien waar en wanneer dat anders onmogelijk zou zijn. Denk maar aan de woestijn, de noordpool of in rotsgebergte. Maar ook in Nederland worden de weersomstandigheden steeds grilliger, waardoor de ouderwetse moestuin steeds minder aantrekkelijk wordt.

Kruiden en hydroponics

Graag wil ik je in de loop van een aantal artikelen laten zien hoe je eenvoudig je groenten, fruit en kruiden op basis van hydroponics kunt telen. In principe kun je alle kruiden en heel veel groenten en fruit telen, maar dat is niet altijd zinvol. Hydroponics is voor bepaalde gewassen beter geschikt dan voor andere. Je kunt het best beginnen met kruiden die makkelijk groeien en waar je lang plezier van hebt. Ik richt me vooral op het telen van culinaire en medicinale kruiden. Deze groeien niet alleen sneller dan kruiden die in de grond groeien, maar ze hebben ook aanzienlijk meer smaak en aroma.

Een van de populairste culinaire kruiden voor hydroponics is basilicum. Ik heb zelf citroenbasilicum (lekker fris), kaneelbasilicum (lekker intens) en gewone basilicum (altijd lekker) geteeld. Daarnaast kun je denken aan munt en oregano, omdat deze ook heel lang in het systeem kunnen blijven groeien. Je kunt deze kruiden dagelijks plukken, want ze groeien toch weer aan.

Om te beginnen moet je natuurlijk voor een systeem kiezen. Op een balkon kun je al snel een redelijk systeem plaatsen, terwijl je binnen iets beperkter bent. Binnen heb je ook energievretende led-groeilampen nodig. Zonlicht buiten gebruik je optimaal bij kweek in een kas(je) of achter glas. Vooral buiten in een kas geeft het de meeste opbrengst. In een simpele tunnelkas kun je bijna het hele jaar door groenten telen. Als je eenvoudig wilt beginnen dan is de Kratky-methode het best. Dat is een simpel, goedkoop, makkelijk te bouwen, volledig passief systeem, dus zonder elektriciteit. Je hoeft hierin ook minder vaak de voedingsstoffen in het reservoir te veranderen dan in andere systemen. Om hun volledige groei te bereiken, hebben de planten wel macro- en micronutriënten nodig. Deze worden toegevoegd aan het water in de emmer of ander (donker)reservoir. Je kweekt de zaden op en plant ze in een netpotje met kleikorrels of growstones. Dit potje wordt door de deksel vastgehouden en hangt boven het water (zie fig1). De plantenwortels zijn gedeeltelijk ondergedompeld in het water en gedeeltelijk blootgesteld aan de lucht. Ze krijgen hierdoor zowel vocht als zuurstof. Naarmate de planten groeien, zal het waterpeil dalen. Als je wilt dat ze blijven groeien, voeg je meer water met voedingsoplossing toe. Je moet ervoor zorgen dat de pH en voedingsoplossing van het water op het juiste peil zijn voordat je het reservoir ermee vult. Je hebt dus een pH meter nodig, voedingstoffen en een systeem om de zaden te laten kiemen (zoals je op de foto ziet).

Kweken

Je kweekt de zaden op door het zaadje in een groeimedium te zaaien, zoals steenwol en bij een temperatuur van 22oc. (zie fig.1). Wanneer ze twee blaadjes hebben plant je ze over in een netpotje met kleikorrels of growstones. Growstones worden vervaardigd met behulp van 98% afvalstoffen en verminderen hiermee de aantasting van het milieu in vergelijking met veel andere mediums. Het bestaat overwegend uit gerecyclede glazen flessen. Dit netpotje wordt door de deksel vastgehouden en hangt boven het water (zie fig.2). De plantenwortels zijn gedeeltelijk ondergedompeld in het water en gedeeltelijk blootgesteld aan de lucht. Ze krijgen hierdoor zowel vocht als zuurstof. Naarmate de planten groeien, zal het waterpeil dalen. Als je wilt dat ze blijven groeien, voeg je meer water met voedingsoplossing toe. Je moet ervoor zorgen dat de pH, zuurtegraad van het water, en de voedingsoplossing in het water op het juiste peil zijn voordat je het reservoir ermee vult. Je hebt dus een pH meter nodig om de zuurtegraad rond de 6 te krijgen zodat de voedingstoffen in het systeem optimaal door de wortels kan worden opgenomen.

Voedingstoffen

voedingstoffen zijn heel belangrijk binnen de Hydroponics. Om hun volledige groei te bereiken, hebben de planten macro- en micronutriënten nodig. Deze voedingstoffen (meestal een samenstelling van 22 mineralen speciaal voor hydrocultuur.) worden toegevoegd aan het water in de emmer of ander (donker)reservoir. Lees meer over welke voedingstoffen in een ander artkel.

Ed van der Post